Govinda Raj Joshi

Bisweshwor Prasad Koirala Ganesh Man Singh Krishna Prasad Bhattarai Girija Prasad Koirala

कांग्रेसः क्रियाशील सदस्यता सम्बन्धी नयाँ व्यवस्था

नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमितिको कार्तिक १३, २०६६ मा बसेको बैठकले निर्ण्र्गरे अनुसार क्रियाशील सदस्यताको बारेमा १. क्रियाशील सदस्यताको एकीकृत सूचिको अन्तिम टुँगो लगाउने नवीकरण गर्ने र नयाँ क्रियाशील सदस्यता वितरण गर्ने प्रयोजनका लागि पार्टी विधान नियमावली समेतको आधारमा निम्न वमोजीम प्रकृया र पद्धति अवलम्वन गर्ने निर्ण्र्गर्दछ । क्रियाशील सदस्यताको नवीकरण वारेः

१.१ क्रियाशील सदस्यहरुको दुवैतिरको सूचि केन्द्रवाट जिल्लाको सभपाति मार्फ जिल्लामा पठाउने । जिल्ला सभापतिले सहसभापति/निवर्तमान सभापति र पदाधिकारीहरुसँग परामर्शगरि सो सूचि जिल्ला कार्यसमितिको वैठकमा पेश गरि क्षेत्रहरु म्ाार्फ गाउँ, नगर र नगर वडार् इकाइ समितिहरुमा पठाउने निर्ण्र्गर्ने । उक्त सूचिको अभिलेख जिल्ला कार्यसमितिमा अनिवार्य रुपमा राख्ने ।

१.२ क्रियाशील सदस्यहरुको केन्द्रवाट प्राप्त दुवैतिरको सूचि जिल्लाले क्षेत्रीय सभापति मार्फ क्षेत्रीय समितिमा पठाउने । क्षेत्रीय सभापतिले सहसभापति/निवर्तमान सभापति र पदाधिकारीहरुसँग परामर्शगरि सो सूचि क्षेत्रीय कार्यसमितिको वैठकमा पेश गरि गाउँ, नगर र नगर वडार् इकाइ समितिहरुमा पठाउने निर्ण्र्गर्ने । उक्त सूचिको अभिलेख क्षेत्रीय कार्यसमितिमा अनिवार्य रुपमा राख्ने ।

१.३ क्रियाशील सदस्यहरुको एकिकृत सूचि निर्माण गर्ने सम्वन्धमा रुजुगरि अद्यावधि गर्ने कार्य सम्वन्धित गाँउ/नगर, नगर वडा समितिहरुमा इकाई सभापति र सहसभापति/निवर्तमान सभापतिको अग्रसरता र सहमतिमा सम्वन्धितर् इकाइ समितिको वैठकवाट निर्ण्र्ाारि गर्नुपर्दछ । क्रियाशील सदस्यता पहिला लिएको र पार्टर्ीीनि नछाडेको, अर्को पार्टर्ीीे सदस्यता पनि नलिएको र कारणवश नविकरण गराउन छुट भएकोलाई निरन्तरता सहित क्रियाशील सदस्यता नविकरण गर्ने । -अन्यथा व्यवस्था भएकोमा वाहेक यस परिपत्रमा “रुजु” भन्नाले, निधन भएका, वर्साई सराइ गरेका, व्यक्तिको अस्तित्व नदेखिएका, पार्टर्ीीयाग गरेका, पार्टर्ीीट निश्काशन गरिएका, र वागि उम्मेलदवार भएका त्यसको प्रस्तावक र र्समर्थक रहेका, दोहोरो नाम समावेश भएकाहरुलाई एउटा नाम कायम गर्नेगरि सूचिवाट हटाउने वुझ्नर्ुपर्छ)

१.४ गाउर्ँर् इकाइ समिति, नगर समिति, नगर वडा समितिले रुजुगरि अद्यावधि गरेको सूचिलाई एकिकृत सूचि मानिने छ । एकिकृत सूचिको एकप्रति अभिलेखको रुपमा सम्वन्धितर् इकाइ समितिहरुमा राख्नु पर्नेछ र एकप्रति तत्काल क्षेत्रीय समितिमा नवीकरणको लागि प्रस्तावित गरिनुपर्नेछ । सो सूची पठाउदा बैठकको निर्ण्र्य प्रमाणित प्रतिलिपि समेत संलग्न गरी पठाउनु पर्नेछ ।

१.५ सम्वन्धितर् इकाइहरुले नवीकरणको लागि प्रस्ताव गरि पठाएका क्रियाशील सदस्यहरुको एकिकृत सूचिलाई क्षेत्रीय समितिको वैठकमा पेश गरिने छ । क्षेत्रीय समितिले उक्त सूचिको अनुमोदन गरि बैठकको निर्ण्र्य प्रमाणित प्रतिलिपि समेत संलग्न गरी तत्काल जिल्ला कार्यसमितिमा पठाउने छ । सो अनुमोदित सूचिको अभिलेख क्षेत्रीय कार्यसमितिमा अनिवार्य रुपले राख्नु पर्छ ।

१.६ क्षेत्रीय समितिवाट अनुमोदित भई आएका क्रियाशील सदस्यहरुको प्रमाणपत्रको नवीकरण गर्ने काम तोकिएको शल्क लिई जिल्ला कार्यसमितिले गर्ने छ । नविकरण गर्दा क्रियाशील सदस्य सम्वन्धित ठाउँमा स्वंय उपस्थित हुनु पर्दछ ।

१.७ गाउर्ँर् इकाइ समिति, नगर, नगर वडा समितिले रुजुगरि अद्यावधिक वनाई नवीकरणको लागि प्रस्तावित गरेको क्रियाशील सदस्यहरुको एकिकृत सूचिलाई क्षेत्रीय समितिको वैठकको निर्णय अनुमोदन गरिए पश्चात जिल्ला कार्यसमितिवाट नवीकरण गरिएको क्रियाशील सदस्यहरुको नामावली भएको सूचि क्षेत्रीय समिति र जिल्ला कार्यसमितिको बैठकको निर्णय प्रमाणित प्रतिलिपि सहित अनिवार्य रुपले तत्काल केन्द्रमा पठाउने । नवीकरण गरिएको सूचिको प्रति जिल्ला समितिको कार्यालयमा अभिलेखको रुपमा अनिवार्य रुपमा राख्ननु पर्छ । नयाँ क्रियाशील सदस्यता दिने वारे ।

१.८ नयाँ क्रियाशील सदस्यताको लागि विधान र नियमावलीले तोकिएको योग्यता पुगेका साधारण सदस्यले आफ्नो गाउँ वा नगर वडा र नगर वडा कार्यसमितिमा आवेदन दिनु पर्ने छ । तर छुट्टा छुट्टै संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा नगरका वडाहरु परेको भए नगर वडा कार्यसमिति मार्फ क्षेत्रीय कार्यसमितिमा आवेदन दिनु पर्नेछ । क्रियाशील सदस्यताको आवेदन गर्दा आवेदक स्वंय उपस्थित हुनु पर्दछ र साधारण सदस्यता अनिवार्य रुपले लिनु पर्दछ ।

१.९ अन्य पार्टि नेपाली काँग्रेसमा प्रवेश गर्न चाहनेहरुलाई सम्वन्धित तह अनुसारको निकायले उपयुक्तता हेरी क्रियाशील सदस्यता प्रदान गर्ने । विभिन्न पेशा, समुदाय, वर्ग, लिंगका साथै दलित, आदिवासी, जनजाति, महिला, मुस्लम लगायतका अल्पसंख्यक, मजदुर, युवा लगायतलाई पार्टर्ीीे क्रियाशील सदस्यमा आकषिर्त र समावेश गराउने ।

१.१० क्रियाशील सदस्यताको लागि प्राप्त आवेदनहरुको वारेमा सम्वन्धित गाउँ, नगर वडा, नगर कार्यसमितिको वैठकवाट अध्ययन, छलफल तथा निर्णय गरि क्षेत्रीय समितिमा क्रियाशील सदस्यताको लागि प्रस्तावित सूचि पठाउने छ । सो सूची पठाउदा बैठकको निर्ण्र्ााो प्रमाणित प्रतिलिपि समेत संलग्न गरी पठाउन पर्ने छ । यसरि प्रस्तावित नामावलीहरुको सूचिको अभिलेख गाउँ, नगर, नगर वडा कार्यसमितिमा अनिवार्य रुपमा राख्नु पर्दछ ।

१.११ क्षेत्रीय समितिमा प्राप्त आवेदन सूचिहरुलाई क्षेत्रीय कार्यसमितिको वैठकमा पेश गर्ने र सो को अध्ययन, छलफल तथा निर्णय गरि सिफारिस साथ जिल्ला कार्यसमितिमा पठाउने । सिफारिस गरिएको सो सूचि पठाउँदा बैठकको निर्णय प्रमाणीत प्रतिलिपि समेत संलग्न गरि पठाउने । यसरि सिफारिस गरिएका नामावलीहरुको सूचिको अभिलेख क्षेत्रीय कार्यसमितिमा अनिवार्य रुपमा राख्नु पर्दछ ।

१.१२ क्षेत्रीय समितिवाट सिफारिस भई प्राप्त भएका क्रियाशील सदस्यहरुको प्रस्तावित नामावलीहरुको सूचिलाई अनुमोदन गर्ने काम जिल्ला कार्यसमितिको वैठकले गर्नेछ । यसरी अनुमोदित क्रियाशील सदस्यताको लागि आवेदकहरुको नामावली सहितको सूचि जिल्लाले क्षेत्रीय समिति र जिल्ला समितिको वैठकको निर्णय प्रमाणित प्रतिलिपि सहित तत्काल अनिवार्य रुपमा केन्द्रमा पठाउने र त्यस्को अभिलेखको लागि एक प्रति जिल्ला कार्यसमितिमा राख्नु पर्दछ ।

१.१३ गाउँ, नगर र क्षेत्रको चरण र प्रकृया पुरा गरि जिल्ला कार्यसमितिको वैठकवाट अनुमोदन भई क्रियाशील सदस्यता प्रदान गर्नको लागि प्राप्त भएको साधारण सदस्यहरुको अन्तिम नामावली सहितको सूचिलाई केन्द्रले स्वीकृत गरि विधान अनुसार क्रियाशील सदस्यता प्रदान गर्नेछ ।

१.१४ एउटा मात्र निर्वाचन क्षेत्र भएको जिल्लामा जिल्ला कार्यसमितिले नै क्षेत्रीय समितिले गर्ने सवै कार्य गर्नेछ ।

२. क्रियाशील सदस्यताको लागि नवीकरण फारम र आवेदन फारम वितरण वारे

२.१ केन्द्रवाट क्रियाशील सदस्यता नवीकरण एवं नयाँ क्रियाशील सदस्यताका लागि आवेदन फारमहरु जिल्ला सभपातिहरुलाई उपलव्ध गराइने छ । जिल्ला सभापतिहरुले सो फारमहरु व्ाारे सहसभापति/निवर्तमान सभापति, पदाधिकारीहरुसँग परामर्श गर्नु गराउनुका साथै जिल्ला कार्यसमितिको वैठकमा पेशगरि वैठकको निर्ण्र्ााअनुसार क्षेत्रमा पठाउने ।

२.२ जिल्ला कार्यसमितिको निर्ण्र्यअनुुसार उक्त आवेदन फारमहरु तत्काल नै क्षेत्रीय सभापतिलाई उपलव्ध गराउने । क्षेत्रीय सभापतिले आवेदन फारमहरु व्ाारे सहसभापति/निवर्तमान सभापति र पदाधिकारीहरुसँग परामर्शगरि क्षेत्रीय समितिको वैठकमा पेशगरि गाउँ, नगर, नगर वडामा पठाउने निर्णय गर्ने ।

२.३ क्षेत्रीय समितिको निर्ण्र्ााअनुसार उक्त आवेदन फारमहरु अनिवार्य रुपले तत्काल नै गाउँ, नगर, नगर वडा सभापतिलाई उपलव्ध गराउने । गाउँ, नगर, नगर वडा सभापतिले उक्त आवेदन फारमहरुवारे सहसभापति/निवर्तमान सभापति,पदाधिकारीहरुसँग परामर्श गरी गाउँ, नगर, नगर वडाको कार्यसमितिको वैठकमा पेश गर्ने । वैठकको निर्णय अनुसार सो आवेदन फारमहरु उक्त गाउँ, नगर, नगर वडा भित्रका नवीकरण गर्नु पर्ने क्रियाशील सदस्यहरु र क्रियाशील सदस्यताका लागि प्रस्तावित गर्नु पर्ने सदस्यहरुलाई उपलव्ध गराउने र यसै परिपत्र अनुसारको प्रकृयाहरु अवलम्वन र कार्यान्वय गर्ने गराउने ।

३. साधारण र क्रियाशील सदस्यको शुल्क वार

३.१ पार्टi विधान र नियमावलीको नियम ८ र ९ मा व्यवस्था भए वमोजीम साधारण सदस्य र क्रियाशील सदस्यहरुको शुल्क अनिवार्य रुपमा लागू गर्ने । -साधारण सदस्यता शुल्क रु. ५।- -पाँच), नयाँ कृयाशील सदस्यता शुल्क रु. १००।- -सय), कृयाशील नविकरण शुल्क रु. ५०।- -पचास))

३.२ तोकिएको साधारण सदस्यता र क्रियाशील सदस्यको शुल्क जिल्ला, क्षेत्र, नगर, नगर वडा, गाउँ समितिहरुवाट हेरफेर वा थपघट नगर्ने । यस अतिरिक्त कुने रकम लिन नपाईने ।

३.३ साधारण सदस्यता र क्रियाशील सदस्यता वापत प्राप्त शुल्कहरुको वाँडफाँड नियमावलीको नियम ९ को व्यवस्था वमोजिम अनिवार्य रुपले कार्यान्वयन गर्ने गराउने ।

३.४ जिल्लाहरुले केन्द्रलाई शुल्क वुझाउदा अनिवार्य रुपले वैंक मार्फ भौचर सहित वुझाउने । -राष्ट्रिय वाणिज्य वैंक टेकु शाखा, खातावालाको नामः नेपाली काँग्रेस केन्द्रीय कार्यालय, खाता नं. वचत हिसाव नं. ७१४६)

४. क्रियाशील सदस्यता छानविन वारे

४.१ क्रियाशील सदस्यता प्राप्त गर्ने प्रारम्भीक कार्यमा क्रियाशील सदस्यता पाउने हकवाट वञ्चित गरियो भन्ने कारण र आधार खोली उजुरी गर्न आएमा वा योग्यता र आधार नपुगेको अथवा नदिनु पर्ने व्यक्तिलाई क्रियाशील सदस्यता दिएको भन्ने कारण र आधार खोली उजुरी गर्न आएमा त्यस्तो उजुरी माथि छानवीन सहित उपयुक्त निर्ण्र्ाार निर्देशन दिन प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रमा एउटा “क्रियाशील सदस्यता छानविन समिति” देहाय वमोजीम गठन गरिएको छ ।

  -क) क्षेत्रीय कार्यसमितिको सभापति १ पदेन संयोजक

  -ख) क्षेत्रीय कार्यसमितिको सहसभापति/निवर्तमान सभापति १ पदेन सदस्य

  -ग) सो क्षेत्रको केन्द्रीय कार्यसमितिको सदस्य १ पदेन सदस्य

  -घ) संविधानसभाका सदस्य वा सो क्षेत्रमा पार्टि तर्फाट संविधान सभा सदस्यका लागि उम्मेदवार १ पदेन सदस्य

  -ङ) सम्वन्धित क्षेत्रका महासमिति सदस्य१ पदेन सदस्य

   ४.१.१ छानविन समितिले आफूमध्येवाट एउटा सचिव छान्ने छ ।

   ४.१.२ छानविन समितिले आफ्नो कार्यविधि आफै तय गर्नेछ ।

४.२ उजुरी गर्न चाहने सम्वन्धित सदस्यले रु. ५/- -पाच) सहितको उजुरी छानविन समिति समक्ष दिनु पर्नेछ ।

४.३ क्रियाशील सदस्यता नविकरण गर्नु पर्ने कुनै सदस्यको सदस्यता नविकरण नगर्ने सिफारिस भएमा कारण र आधार खोली सो उपर त्यस्तो सदस्यले रु. ५/- -पाच) सहित क्रियाशील सदस्यता छानविन समिति समक्ष उजुरी दिन सक्ने छ । नविकरण नगनु पर्नेलाई नविकरण गरेको भन्ने कारण र आधार खोली कुनै क्रियाशील सदस्यले रु. ५ -पाच) सहितको उजुरी क्रियाशील सदस्यता छानविन समिति समक्ष दिन सक्नेछ ।

४.४ क्रियाशील सदस्यता छानवीन समिति समक्ष पर्न आएको उजुरी माथि छानविन गरि विधि सम्मत उचित निर्ण्र्ाारि सो को कार्यान्वयनका लागि सम्वन्धित गाउँ, नगर वा नगर वडा कार्यसमितिलाई आवश्यक निर्देशन दिनेछ ।

४.५ क्रियाशील सदस्यता छानविन समितिले दिएको निर्देशन पालना गर्न सम्वन्धित गाउँ, नगर वा नगर वडा कार्यसमिति र क्षेत्रीय कार्यसमितिको कर्तव्य हुनेछ ।

५. कार्य तालिका

५.१ क्रियाशील सदस्यताको दुवैतीरको सूचि रुजुगरि एकिकृत गर्ने, नवीकरण गर्ने र सो सूचिको अभिलेख केन्द्रमा पर्ठाई सक्ने लगायतका सम्पर्ूण्ा काम २०६६ मंसीर मसान्तसम्ममा सम्पन्न गरि सक्नु पर्छ।

५.२ नयाँ क्रियाशील सदस्यताका लागि आवेदन भर्ने, निर्ण्र्ाागर्ने, सदस्यता प्रदान गर्ने लगायतका सम्वन्धि सम्पर्ूण्ा कार्य २०६६ मंसिर मसान्त भीत्र सम्पन्न गरिसक्नु पर्छ ।

५.३ गाउँ, नगर वडा, क्षेत्र र जिल्ला स्तरीय अधिवेशनहरु २०६६ पौष १६ गतेदेखि माघ १५ गते भीत्रमा सम्पन्न गरि सक्नु पर्नेछ ।

५.४ गाउँ, नगर वडा, नगर, क्षेत्र र जिल्लाहरुको तहगत निर्वाचन जिल्लाभीत्र र देशभरिमा एकै दिनमा गर्नेगरि पछि हुने केन्द्रीय कार्यसमितिको वैठकद्वारा तय गरिने छ ।

६. क्रियाशील सदस्यता सम्वन्धि फारमहरु रद्द गर्ने र नयाँ छाप्ने सम्वन्धमा

६.१ देहायका जिल्लाहरुमा देहाय वमोजीमको मितिमा देहायवमोजिमको क्रमसख्या अनुसार केन्द्रीय कार्यालयवाट वितरण भएका सम्पर्ण् क्रियाशील सदस्यताको आवेदन र नवीकरण फारमहरु रद्द  गरिएको  छ । देश भीत्र वा वाहिर उपरोक्त फारमहरु वा अन्य तरिकाले फोटोकपी वनाई प्रयोग भएका फारमहरु समेत रद्द गरिएको छ र अस्वीकृत गरिएको निर्ण्र् य गरिएको छ ।

६.२ नेपाली काँग्रेस केन्द्रीय कार्यालयमा हाल छापि वाँकि रहेका क्रियाशील सदस्यताको आवेदन र नवीकरण सम्वन्धि सवै फारमहरु रद्द गरिएको छ ।

६.३ नयाँ क्रियाशील सदस्यताको आवेदन र नवीकरण फारमहरु निर्धारित नीति र कार्यतालिका अनुसार समयमै वितरण गरिनेछ ।

७. निर्ण्र्ााकार्यान्वयनका लागि निलम्वन गरिएका विधान र नियमावलीका प्रावधानहरु

७.१ नेपाली काँग्रेसको विधान २०१७ -संशोधन र परिमार्जत सहित) को धारा ४ -१०), -११) लाई विधानको धारा ४२ वमोजीम पार्टि वाह्रौ -१२) औं महाधिवेसन सम्मका लागि निलम्वन गरिएको छ ।

७.२ नेपाली काँग्रेसको नियमावलीमा जे सुकै लेखिएको भएता पनि नेपाली काँग्रेस केन्द्रीय कार्यसमितिको यस वैठकद्वारा गरिएका निर्ण्र्ाारु नियमावलीको नियम सरह नै लागू हुने छन् र केन्द्रीय कार्यसमितिको वैठकको निर्णय सँग वाँझिएका नियमावली २०५८ का नियमहरु वाँझिएको हदसम्म सोही नियमावलीको नियम ४० वमोजीम पार्टि १२ औं महाधिवेशनसम्मका लागि निलम्वन गरिएको छ ।